In een wat leger dan normaal gevulde raadzaal is op 1 oktober 2026 een presentatie gegeven over de Proeftuin Brouwersbaai. Tijdens de avond ging het vooral over de zandsuppletie en het belang van de Brouwersdam voor Goeree-Overflakkee. Van de gemeente wordt voor de suppletie een bedrag van maximaal één miljoen euro gevraagd.
De Brouwersdam is een harde dam, waarbij het zand geen onderdeel is van de waterkering. Rijkswaterstaat heeft er dus geen direct belang bij om het strand in stand te houden. Zoals domeinstrateeg Joël Eichler tijdens zijn presentatie de opvatting van Rijkswaterstaat verwoordde: “Leuk dat het er ligt, maar wij gaan over waterveiligheid.” Vanuit die organisatie wordt dus geen geld meer verwacht om nieuw zand aan te brengen.
De situatie rondom de Brouwersdam is volgens Eichler uniek in Nederland. Alleen Neeltje Jans en de Maasvlakte komen volgens hem enigszins in de buurt. “Vaak is het leuk om uniek te zijn, maar in dit geval is het wat lastiger. Maar het maakt ons wel creatief, daarom de Proeftuin Brouwersbaai.”
Meer dan een miljoen bezoekers
Het belang van de Brouwersdam voor het eiland is overduidelijk. Naar schatting komen er meer dan een miljoen bezoekers per jaar en wordt er in de directe omgeving meer dan honderd miljoen euro omgezet, onder meer door vakantieparken. Alleen zandsuppletie is niet genoeg om te voorkomen dat het strand daar verdwijnt. Tien jaar geleden is veel zand toegevoegd, maar dat is vrij snel weggespoeld. Er wordt nu dus ingezet op een gecombineerde aanpak van nieuw zand en het vasthouden daarvan. Daar komt de Proeftuin Brouwersbaai om de hoek kijken, al is hierover nog veel onduidelijk.
Voor een vervolgonderzoek is Ecoshape aan zet. In plaats van traditionele, harde waterkeringen te bouwen, zet het project in op natuurlijke processen en biologische systemen. Omdat het om een Natura 2000-gebied gaat, is het niet toegestaan om niet-natuurlijke materialen te gebruiken voor bijvoorbeeld een strekdam, zoals door Aad de Kool van de VVD werd geopperd. Het onderzoek moet onder meer uitwijzen wat de beste samenstelling is van de verschillende ideeën die al zijn verzameld.
Zand uit slijkgat
Doordat Rijkswaterstaat geen rol speelt in de zandsuppletie, is vanuit die hoek ook geen nieuw zand te verwachten. Havenbedrijf Rotterdam baggert het Slijkgat bij Stellendam en is bereid om mee te denken over het naar de Brouwersdam brengen van dit zand. Probleem hierbij is dat niet al het zand dat eruit wordt gehaald geschikt is. Zo kan de korrelgrootte niet goed zijn of kan er te veel slik in zitten. Ook is het zand niet op afroep beschikbaar, maar alleen op de momenten dat het bedrijf het daar weghaalt. Vervolgens moet het via een geschikte route over zo’n 45 kilometer naar de Brouwersdam worden verplaatst.
De verwachting is dat de zandsuppletie alleen al tien miljoen euro gaat kosten. De eerste vier miljoen euro zijn toegezegd door de provincie Zuid-Holland. Voor de samenwerkende gemeenten Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland ligt de bijdrage op maximaal één miljoen euro per gemeente. Dit bedrag moet uit de reserve toeristische voorzieningen komen. Het leverde in de vragenronde de vraag op wat ondernemers uit de toeristische sector buiten de Kop van Goeree ervan vinden dat het geld uit dat potje wordt gebruikt.
Ook ondernemers van de Brouwersdam willen een bedrag bijdragen aan de suppletie. Hoe hoog dit is, is nog niet bekend, maar moet volgens Eichler ook vooral worden gezien als teken naar buiten dat alle betrokkenen eraan willen bijdragen. “Je wilt zo goed mogelijk laten zien dat het ernst is. Des te meer duidelijkheid er is naar andere overheden, des te meer kans dat je geld krijgt. We moeten een goed verhaal hebben: kijk hoe goed we ons best doen. We hebben nog maar een klein beetje geld nodig en dan kunnen we het afmaken”, legt hij uit. Al gaf hij meteen aan dat “een klein beetje geld” rekbaar is en het toch om een paar miljoen gaat.
Werkbezoek Tweede Kamerleden
Naast het verder uitwerken van het eerste schetsontwerp en het binnenhalen van de benodigde vergunningen, ligt er dus veel werk om te lobbyen en subsidies binnen te halen. Op 16 oktober 2026 vindt er een werkbezoek van Tweede Kamerleden plaats aan de Brouwersdam. Half november is hierover een debat gepland. Petra ’t Hoen (PRO) gaf als tip om de lobby breder te trekken dan het belang van de locatie voor het eiland. Volgens haar kan wat in de proeftuin wordt uitgeprobeerd belangrijke kennis opleveren met nationale waarde.
Aan het einde van dit jaar wordt meer duidelijkheid over de financiering en de vergunningen verwacht. Mocht er geen vergunning worden afgegeven voor de Proeftuin Brouwersbaai, dan wordt er ook geen zandsuppletie meer uitgevoerd, omdat dit geen nut zou hebben. Als de benodigde vergunningen en financiering rondkomen, kan de eerstvolgende zandsuppletie in het voorjaar van 2028 plaatsvinden. Dat geldt als het meest optimistische scenario.
