Greenpeace zet het drinkwater op Goeree-Overflakkee op een PFAS-kaart in rood en donkerrood. Volgens de milieuorganisatie liggen metingen in vooral het midden en westen van het eiland op zeker de helft van het eiland boven de RIVM-richtwaarde.
Het onderzoek is gebaseerd op openbare meetgegevens van Nederlandse drinkwaterbedrijven.
De kaart van Greenpeace laat duidelijke verschillen zien tussen de verschillende delen van Goeree-Overflakkee. In de donkerrood weergegeven gebieden ligt de gemeten hoeveelheid PFAS volgens de onderzoekers meer dan anderhalf keer boven de RIVM-richtwaarde. Dat komt neer op meer dan 6,6 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten.
In rood aangegeven gebieden ligt de waarde volgens Greenpeace tussen één en anderhalf keer de RIVM-richtwaarde. De kleuren op de kaart geven daarmee de verhouding tot de RIVM-richtwaarde weer en zeggen niets over het al dan niet overschrijden van een wettelijke norm.
RIVM-richtwaarde
Het RIVM adviseert sinds 2022 een richtwaarde van 4,4 nanogram PFAS per liter drinkwater, uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Deze waarde is bedoeld om de mogelijke gezondheidsrisico's van een mengsel van verschillende PFAS-stoffen te beoordelen. Het gaat nadrukkelijk niet om een wettelijke grenswaarde.
Voor drinkwater geldt sinds 12 januari 2026 wel een wettelijke norm van 100 nanogram per liter voor de som van twintig aangewezen PFAS-stoffen. Volgens het RIVM voldoet het Nederlandse drinkwater aan deze wettelijke norm.
De RIVM-richtwaarde en de wettelijke norm zijn dus twee verschillende waarden. Een overschrijding van de richtwaarde betekent niet automatisch dat het drinkwater niet aan de wettelijke norm voldoet.
Openbare meetgegevens
Greenpeace gebruikte voor het onderzoek openbare meetgegevens van Nederlandse drinkwaterbedrijven. Het gaat om gegevens van Waternet, PWN, Vitens, Dunea, Oasen, Evides, Brabant Water, WML, WMD en Waterbedrijf Groningen.
Met de gegevens heeft Greenpeace de hoeveelheid PFAS in het Nederlandse drinkwater in kaart gebracht. Naar aanleiding van het onderzoek pleit de milieuorganisatie voor een verbod op PFAS.
Wat is PFAS?
PFAS is de verzamelnaam voor duizenden door mensen gemaakte chemische stoffen. Ze worden onder meer gebruikt om producten water-, vet- en vuilafstotend te maken. PFAS-stoffen breken in het milieu zeer moeilijk af en kunnen daardoor langdurig aanwezig blijven.
Het RIVM meldt dat PFAS in verband worden gebracht met verschillende gezondheidseffecten. Het gaat onder meer om effecten op het immuunsysteem, het cholesterol en de lever. Sommige PFAS zijn ook in verband gebracht met kanker. Het mogelijke effect hangt onder meer af van de hoeveelheid PFAS waaraan iemand wordt blootgesteld en de duur van die blootstelling.
Betekenis overschrijding
Een overschrijding van de RIVM-richtwaarde betekent niet dat het drinkwater direct onveilig is om te drinken. De waarde van 4,4 nanogram per liter is een gezondheidskundige richtwaarde. Het RIVM stelt dat de concentraties PFAS in het Nederlandse drinkwater op termijn verder moeten worden verlaagd. Tegelijkertijd heeft het RIVM geconcludeerd dat drinkwater uit de kraan verantwoord kan worden gebruikt.
Was dit artikel nuttig?
woensdag 23 september
dinsdag 22 september
dinsdag 22 september
maandag 21 september
maandag 21 september
