Van 12 tot en met 15 oktober 2026 heeft de oefening 'De Groene Hazmat' plaatsgevonden. Tijdens de oefening stond een complex incident met gevaarlijke stoffen centraal, waarbij meerdere slachtoffers vallen en een giftige wolk zich verspreidt richting de omgeving. Ook een brand, verkeersincidenten en maatschappelijke onrust maken deel uit van het scenario.
De oefening speelde zich af bij Van Iperen op bedrijvenpark Oostflakkee , een bedrijf met een Seveso-inrichting, een bedrijf waar gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, worden geproduceerd of opgeslagen. Verschillende hulpdiensten en overheidsinstanties waren bij de oefening betrokken, waaronder de brandweer, politie, ambulancedienst, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de gemeente en het waterschap.
Lekkage van salpeterzuur Het scenario begint met een lekkage van salpeterzuur uit een zogenoemde IBC, een container voor de opslag en het vervoer van vloeistoffen. De afsluiter van de container is geraakt door een heftruck, waarna de vloeistof begint te lekken. Door een chemische reactie met metaal ontstaat giftige stikstofoxiden, ook bekend als NOx-gassen.
In de expeditiehal bevinden zich 3 medewerkers die met de stof besmet zijn geraakt. Ook is er sprake van een bekneld persoon onder een mobiele laadbrug. De lekkage kan niet worden gestopt, waardoor de container leegloopt en het zuur in het riool terechtkomt. Door een defect aan een rioolpomp komt het vervuilde water vervolgens in het oppervlaktewater terecht.
De gevolgen blijven niet beperkt tot het bedrijfsterrein. De giftige wolk verspreidt zich met de wind en veroorzaakt klachten bij mensen in de directe omgeving. Medewerkers melden prikkende ogen en hevig hoesten. Ook bewoners en werknemers buiten het terrein krijgen te maken met een sterke, prikkelende geur, kortademigheid en misselijkheid.
Brand en meerdere slachtoffers Terwijl de hulpdiensten bezig zijn met de lekkage en de redding van slachtoffers, escaleert het incident verder. Door kortsluiting ontstaat een explosie in een elektrische heftruck, waarna het aandrijfcompartiment in brand vliegt. De brand veroorzaakt rookontwikkeling in de omgeving van de loods .
Op de lepels van de heftruck staat een pallet met kaliumnitraat. Bij verhitting kan deze stof ontleden, waardoor de brand heviger kan worden. Daarnaast bestaat het risico dat het vuur overslaat naar andere opgeslagen producten of bedrijfshallen.
Een medewerker probeert de brand zelf te blussen, maar loopt daarbij brandwonden en rookintoxicatie op. Ook in andere delen van het bedrijf ontstaan problemen. In een andere loods kan een overheaddeur niet meer worden gesloten doordat een heftruck of ander materieel in de opening staat. In de loods liggen brandbare en giftige stoffen opgeslagen. Medewerkers raken in paniek, worden blootgesteld aan rook en bijtende stoffen en kunnen de uitgang niet meer vinden.
Giftige wolk richting Oude-Tonge en de N59 De gevolgen van het incident reiken ook tot buiten het industrieterrein. De bruine/oranje nitreuze wolk trekt via de Tramweg richting Oude-Tonge. In het scenario krijgen bedrijven en woningen aan de rand van het dorp te maken met overlast. Ook in het buitengebied melden mensen hoofdpijn en irritatie aan de ogen en luchtwegen.
De giftige verbrandingsgassen trekken bovendien over de N59. Automobilisten ondervinden hinder door onder meer oogirritatie en paniek. Hierdoor ontstaan kop-staartbotsingen, files en onveilige verkeerssituaties. Sommige automobilisten verlaten verward hun voertuig, waardoor het risico op nieuwe incidenten toeneemt.
Door afsluitingen van de N59 en mogelijk de N498 kunnen hulpdiensten bovendien moeilijker ter plaatse komen. Ook worden in het scenario sporen van neergeslagen stikstofoxiden gemeld in Oude-Tonge en het omliggende buitengebied. Dit leidt tot zorgen over mogelijke milieuschade en gevolgen voor landbouwgewassen.
Open Bedrijvenavond en demonstranten Om de oefening verder te compliceren, vindt op het industrieterrein tegelijkertijd een Open Bedrijvenavond plaats. Daardoor zijn er veel bezoekers aanwezig, onder wie jongeren en ouderen. Niet iedereen is bekend met de mogelijke risico's, waardoor paniek kan ontstaan en de zelfredzaamheid onder druk komt te staan.
Daarnaast is in het scenario een actiegroep met de naam 'Klimaatgroep Flakkee' aanwezig. De groep bestaat uit demonstranten die blokkades veroorzaken en verstorend gedrag vertonen. De situatie kan daardoor escaleren tot een verstoring van de openbare orde.
Ook de communicatie met de omgeving vormt een belangrijk onderdeel van de oefening. Via sociale media komen vragen binnen over de oorzaak van het incident en nemen de zorgen onder bewoners toe. De betrokken instanties moeten daarom niet alleen de incidenten bestrijden, maar ook zorgen voor duidelijke informatievoorziening.
Samenwerking tussen hulpdiensten centraal Tijdens 'De Groene Hazmat' oefenen de betrokken disciplines met de aanpak van een incident met gevaarlijke stoffen, het meten en voorspellen van de verspreiding van giftige dampen, brandbestrijding en het redden en behandelen van slachtoffers.
De ambulancedienst en de GHOR oefenen onder meer met de triage van meerdere slachtoffers en de behandeling van mensen met vergiftigingsverschijnselen, brandwonden en letsel door bijtende stoffen. De politie richt zich op de openbare orde, het afzetten van het terrein en het beheersen van de verkeerschaos. De gemeente en het waterschap oefenen met crisiscommunicatie, de opvang van bewoners en de gevolgen van vervuild oppervlaktewater en een verontreinigd rioolstelsel.
Een belangrijk leerdoel is de samenwerking tussen de verschillende diensten. Daarbij wordt geoefend met de crisisstructuur, het uitwisselen van informatie en het nemen van besluiten onder tijdsdruk. Ook de mogelijke opschaling naar een hoger coördinatieniveau maakt deel uit van het scenario.
Met de oefening worden de hulpdiensten voorbereid op een grootschalig incident waarbij gevaarlijke stoffen, brand, meerdere slachtoffers, verkeersproblemen en gevolgen voor de omgeving tegelijkertijd een rol spelen.
