Gefusilleerde Armeense soldaten op Havenhoofd herdacht

Op 9 december 2025 zijn de zeven Sovjetsoldaten uit Armenië herdacht die in 1944 op het Havenhoofd in Middelharnis door de Duitsers zijn gefusilleerd. Zij maakten deel uit van het Rode Leger, dat samen met de westelijke geallieerde legers streed tegen nazi-Duitsland. De soldaten leverden zo een bijdrage aan onze uiteindelijke vrijheid.

De zeven mannen, die behoorden tot een verzetsgroep binnen een Armeens bataljon, probeerden de geallieerden te bereiken om zich bij hen aan te sluiten in de strijd tegen de Duitsers. Ze werden echter voortijdig opgepakt en op het Havenhoofd geëxecuteerd. “De zeven soldaten kregen na hun gevangenneming de keuze: een Duits uniform aantrekken of zeker de dood tegemoet gaan in de kampen. Ze kozen voor het eerste, maar waren uit op sabotage,” vertelt Natalia van Stichting Sovjet Ereveld.

Na de oorlog werden de soldaten herbegraven op het Sovjet Ereveld in Leusden. Tachtig jaar lang lagen zij daar anoniem en wisten hun families niet wat er met hun dierbaren was gebeurd of waar zij waren gebleven. “De laatste jaren heeft onderzoeker Joris Versteeg zich gebogen over het lot van deze soldaten. Drie van de zeven zijn inmiddels geïdentificeerd en hun nabestaanden zijn opgespoord en geïnformeerd.”

Onderzoek
Het onderzoek van journalist Versteeg loopt nog altijd, want vier van de zeven soldaten zijn nog niet geïdentificeerd. Versteeg ontdekte bovendien dat één van hen geen Armeniër was, maar een Joodse man uit Wit-Rusland en Oekraïne, die zich als Armeniër had voorgedaan om zo aan zijn lot als Jood in de oorlog te ontkomen. “Het wordt steeds moeilijker, omdat het al zo lang geleden is en er steeds minder nabestaanden zijn. De meesten leven niet meer,” aldus De Jonge. Dankzij het werk van Stichting Sovjet Ereveld wordt identificatie überhaupt mogelijk gemaakt.

De kleinzoon van soldaat Ruben Melkonjan bezocht in 2024 op uitnodiging van Stichting Sovjet Ereveld zowel de gedenkplaats in Middelharnis als het graf van zijn grootvader in Leusden. De stichting organiseert jaarlijks op 9 december herdenkingen in Leusden en Middelharnis.