Na ruim 80 jaar gedenksteen voor Anthonie Gazan

Anthonie Gazan overleed op 8 augustus 1942, op 55-jarige leeftijd, in zijn woning in Sommelsdijk. Nog geen week later werden de eerste leden van het gezin Gazan door de Duitsers op transport gesteld. Anton kreeg daardoor nooit een grafsteen. Via een crowdfundactie is geld ingezameld om alsnog een herdenkingssteen te plaatsen op de Joodse begraafplaats in Middelharnis.

Niemand is teruggekeerd uit de kampen
De vraag blijft waarom het ruim tachtig jaar heeft geduurd voordat Anthonie Gazan een gedenksteen kreeg. “De reden dat hij geen grafsteen kon krijgen, is dat een week voor zijn overlijden zijn familie van Goeree-Overflakkee is gedeporteerd. De familie heeft dus geen tijd meer gehad om een steen te plaatsen en niemand is teruggekeerd uit de kampen,” vertelt Matthijs Guijt van werkgroep De verdwenen gemeenschap. Het is aannemelijk dat Anton is begraven op de Joodse begraafplaats, maar over de exacte locatie van zijn graf is weinig bekend.

Crowdfundactie
De werkgroep Vervolgd en vermoord wilde, in samenwerking met het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, de enige ontbrekende naam van de verdwenen Joodse gemeenschap op Goeree-Overflakkee een zichtbare plek geven door een herdenkingssteen te plaatsen op de Joodse begraafplaats in Middelharnis.

Het maken en plaatsen van een herdenkingssteen is kostbaar. Daarom deed de werkgroep een oproep aan inwoners van Goeree-Overflakkee om een financiële bijdrage te leveren voor de realisatie van het project.

Joodse traditie
Rabbijn Jehoeda Vorst benadrukte in zijn toespraak de diepe betekenis die een gedenksteen heeft binnen de Joodse traditie. “Het is niet slechts een steen die een graf markeert; het is een blijvende herinnering aan een leven dat betekenis had, en een herinnering die voortduurt. De verbinding met het verleden en de hoop voor de toekomst blijven bestaan.” De rabbijn sloot zijn toespraak af met een Joods gezegde: “Je bent pas dood als je naam niet meer wordt genoemd.”

Niemand van de 57 Joodse inwoners van Goeree-Overflakkee die naar de concentratie- en vernietigingskampen werden weggevoerd, keerde terug. Slechts zes Joden overleefden de oorlog door onder te duiken. Anton heeft nu een gedenksteen gekregen bij het graf van zijn zus Klara.